مذهبى است . و تا زمانيكه اين اصطبل‌هاى « اوژين » « 1 » پاك نشده هيچ اميدى براى اصلاحات داخلى ايران نميتوان داشت . در مسائل بازرگانى حكم و دعوى بوسيلهء دو نفر حكم كه از طرفين انتخاب ميشوند صادر ميگردد و معمولا رأى آنها قطعى است . طبقهء بازرگانان قابل اعتمادترين طبقات ايران مىباشد . در اينجا بايد متذكر گرديد كه حكم محكمهء شرع يا عرف و دلائل محكوميت هرگز و در هيچ محكمه‌اى به ثبت نرسيده و نميرسد . مجازات‌ها مجازات‌ها هنوز در ايران خيلى ظالمانه است و هرنوع شكنجه‌اى كه تصور شود به موقع اجراء گذاشته مىشود . يك حاكم جديد در ابتدا دستهء دزدان و ياغيان را كه دستگير مىكند مورد شكنجه قرار ميدهد . اين عمل نه از جهت قساوت است بلكه ميخواهد بدين وسيله از سايرين زهر چشم بگيرد . به تدريج كه اروپائيان در قوانين ايرانيان نفوذ انسانيت را بيشتر ميكنند ديگر از شكنجه‌هائى مانند زنده گچ گرفتن ، نعل كردن و مجازاتهاى مشابه آن كمتر شنيده مىشود . چوب و فلك در ايران تنبيه معمولى محسوب مىشود و عموم اشخاص از وضيع و شريف ممكن است لذت آن را بچشند و آن هرگز شرافت و حيثيت كسى را لكه‌دار نميسازد . بيست و پنج سال قبل قوام الملك فرماندار موروثى شيراز بدستور استاندار فارس فلك شده بود . موقع چوب زدن براى رعايت احترام يك قالى ابريشمين روى زمين پهن نمودند . در اصطلاح ايرانيان مردى كه تنبيه مىشود ميگويند چوب مىخورد . بارى بايد بخاطر داشت كه در كشور فقيرى مانند ايران غيرممكن است كه زندانهاى منظم داشت . در نتيجه مجازات هرچه سريع‌تر باشد بهتر است . به شرطى كه رعايت عدل و انصاف در آن بشود و پول آن را تحت نفوذ قرار ندهد .

--> ( 1 ) - اشاره به طويلهء « پادشاه اليس » در يونان است . وى طويله‌اى داشت كه سه‌هزار گاو در آن ميزيستند و مدت سى سال صحن طويله و آخورهاى آن را پاك نكرده بودند . هركول خداى قوت رود آلفوس را برگردانيده و طويله را شست . ( مترجم )